T ThailandForAll
ThailandForAllHistoria Tajlandii

Historia Tajlandii

Osiem wieków królestw i jedyny kraj regionu, którego nikt nie skolonizował.

Przed królestwami

W Ban Chiang na północnym wschodzie odlewano brąz ponad trzy tysiące lat temu; stanowisko jest na liście UNESCO, a jego malowana ceramika stoi w każdym muzeum w kraju. Później przyszły państwa Monów i Khmerów, a Khmerowie budowali aż po Phanom Rung, którego piaskowcowe wieże wciąż stoją na wygasłym wulkanie w prowincji Buriram.

Sukhothai (1238–1438)

Pierwsze królestwo, które Tajowie uznają za własne, powstało w Sukhothai — „świcie szczęścia”. Jego najsłynniejszemu władcy, Ramkhamhaengowi, przypisuje się stworzenie tajskiego alfabetu oraz inskrypcję opisującą królestwo, w którym „w wodzie jest ryba, a na polach ryż”. Ruiny miasta, z wieżami w kształcie pąka lotosu i idącym Buddą, są wpisane na listę UNESCO.

Ajutthaja (1351–1767)

Władza przeniosła się na południe, do Ajutthai — miasta na wyspie między trzema rzekami, które urosło do jednego z największych i najbogatszych miejsc na świecie. Miało dzielnice francuską, holenderską, portugalską, perską i japońską, a dwór przyjmował poselstwa Ludwika XIV. W 1767 roku armia birmańska zdobyła je i spaliła po piętnastomiesięcznym oblężeniu. Zostało pole ceglanych wież i bezgłowych Buddów — oraz jedna kamienna głowa oplątana korzeniami figowca.

Bangkok i dynastia Czakri

Po krótkiej stolicy w Thonburi Rama I założył w 1782 roku obecną dynastię i zbudował Bangkok na wschodnim brzegu Menamu, świadomie naśladując Ajutthaję. Pełna ceremonialna nazwa miasta liczy ponad sto sześćdziesiąt liter i jest najdłuższą nazwą miejscowości na świecie.

Jak utrzymano niepodległość

W dziewiętnastym wieku Brytyjczycy wzięli Birmę, a Francuzi Indochiny. Mongkut (Rama IV) i jego syn Chulalongkorn (Rama V) utrzymali niepodległość Syjamu, reformując go i oddając ziemie przygraniczne — dyplomację tę Tajowie do dziś opisują jako uginanie się niczym bambus. Chulalongkorn zniósł niewolnictwo i pańszczyznę, zbudował koleje i wysłał synów na studia do Europy.

Państwo nowoczesne

Bezkrwawy przewrót w 1932 roku zakończył monarchię absolutną. W 1939 kraj przemianowano na Tajlandię. Bhumibol Adulyadej (Rama IX) panował od 1946 do 2016 roku — siedemdziesiąt lat, najdłużej ze wszystkich tajskich monarchów i jedno z najdłuższych panowań na świecie — a jego portret nadal wisi w sklepach i na dworcach. Następcą został jego syn Vajiralongkorn (Rama X).

Powojenne dzieje Tajlandii znaczą kolejne wojskowe zamachy stanu i gospodarka, która przeszła od ryżu i cyny do elektroniki i turystyki. Tsunami z 2004 roku uderzyło w wybrzeże andamańskie 26 grudnia, zabijając w kraju ponad pięć tysięcy osób i zmieniając sposób zabudowy wybrzeża.

← Strona główna